Sok z ziemniaka może wspierać organizm przede wszystkim dzięki związkom przeciwutleniającym i przeciwzapalnym. Najwięcej danych dotyczy jego potencjalnego wpływu na układ pokarmowy, w tym stany zapalne jelit. Nie jest jednak lekiem, a domowy preparat nie ma ustalonego dawkowania klinicznego.
Czym jest sok z ziemniaka?
Sok z ziemniaka to płynna frakcja uzyskiwana z surowych bulw. W przemyśle jest produktem ubocznym produkcji skrobi. Zawiera wodę, część białek, witaminę C oraz związki bioaktywne, między innymi polifenole. W przeciwieństwie do całej bulwy praktycznie nie dostarcza skrobi i błonnika.
Od XIX wieku wykorzystywano go w medycynie ludowej przy dolegliwościach żołądkowych. Obecnie jego właściwości badają między innymi naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (UPP). Wyniki badań laboratoryjnych, badań na modelach zwierzęcych i ograniczonych obserwacji z udziałem ludzi wskazują na potencjał soku w łagodzeniu stanów zapalnych przewodu pokarmowego. Nie oznacza to jednak, że można zastąpić nim leczenie zalecone przez lekarza.
Na co pomaga sok z ziemniaka?
Najlepiej udokumentowany obszar zastosowania dotyczy układu pokarmowego. W pracach UPP analizowano między innymi działanie soku w nieswoistych zapaleniach jelit, do których należą choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Badania są obiecujące, ale nadal nie wyznaczają standardowej terapii ani uniwersalnej dawki dla pacjentów.
| Obszar | Wskazania | Korzyści i ograniczenia |
|---|---|---|
| Układ pokarmowy | Stany zapalne jelit, dolegliwości żołądkowe | Potencjalne działanie łagodzące. Dowody są nadal ograniczone i nie zastępują leczenia. |
| Właściwości antyoksydacyjne | Ochrona komórek przed stresem oksydacyjnym | Polifenole i witamina C neutralizują część wolnych rodników, ale nie leczą konkretnych chorób. |
| Skóra i włosy | Podrażnienia, przesuszona skóra głowy, łupież | Możliwe działanie łagodzące w pielęgnacji. Brakuje mocnych dowodów na leczenie chorób dermatologicznych. |
W soku występują polifenole i witamina C, dlatego wykazuje aktywność przeciwutleniającą. Badania laboratoryjne sugerują też działanie przeciwzapalne. Nie należy jednak przekładać wyników uzyskanych na komórkach lub zwierzętach na pewność, że sok zapobiega nowotworom albo je leczy. Takie zastosowania pozostają przedmiotem badań.
Sok z ziemniaka na skórę i włosy
Zewnętrznie świeży sok bywa stosowany jako domowy okład lub wcierka. Może chwilowo łagodzić uczucie ściągnięcia i podrażnienia skóry, a na skórze głowy działać jako uzupełnienie pielęgnacji przy przesuszeniu. Twierdzenia o regulowaniu pH, przyspieszaniu wzrostu włosów czy leczeniu łupieżu nie mają jednak takiego potwierdzenia jak wyniki dotyczące aktywności przeciwzapalnej w badaniach laboratoryjnych.
Przed nałożeniem soku na większy obszar skóry warto wykonać próbę na małym fragmencie. Pieczenie, swędzenie lub wysypka są wskazaniem do natychmiastowego zmycia preparatu.
Jak bezpiecznie przygotować sok z ziemniaka?
Największe znaczenie ma jakość bulw. Zielone, kiełkujące, gorzkie lub uszkodzone ziemniaki mogą zawierać więcej toksycznych glikoalkaloidów. Do przygotowania wybierz wyłącznie świeże, twarde i nieuszkodzone bulwy.
Bezpieczniejsze przygotowanie domowej niewielkiej porcji wygląda następująco:
- Umyj dokładnie świeżą bulwę i usuń skórkę, szczególnie jeśli ziemniak nie pochodzi z pewnego źródła.
- Wytnij wszystkie zielone fragmenty, oczka i kiełki. Jeśli zazielenienie jest rozległe, wyrzuć całą bulwę.
- Zetrzyj ziemniaka lub zmiksuj go z niewielką ilością wody, a następnie odciśnij płyn przez czystą gazę.
- Wypij sok od razu po przygotowaniu. Nie przechowuj go długo, ponieważ surowy produkt łatwo traci świeżość.
Solanina i chakonina należą do glikoalkaloidów. W roślinie chronią ją przed szkodnikami, ale w większym stężeniu są toksyczne dla człowieka. Zatrucie może powodować nudności, wymioty, ból brzucha, biegunkę, zawroty głowy i zaburzenia neurologiczne. Samo wycięcie zielonego fragmentu nie zawsze wystarcza, gdy cała bulwa ma gorzki smak lub jest silnie zazieleniona.
Nie ma jednej, dobrze potwierdzonej dawki domowego soku dla osób zdrowych ani pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego. Picie dużych ilości jest nierozsądne, podobnie jak stosowanie go przez wiele tygodni bez konsultacji. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z cukrzycą, chorobami przewlekłymi, przyjmujące leki oraz pacjenci z nieswoistym zapaleniem jelit.
Co warto zapamiętać?
Sok z ziemniaka ma interesujący potencjał przeciwzapalny i antyoksydacyjny, a badania UPP wskazują na możliwość wspierania terapii wybranych dolegliwości jelitowych. Domowy napój pozostaje jednak dodatkiem do diety, nie preparatem leczniczym. Przy utrzymujących się bólach brzucha, krwi w stolcu, nasilonym refluksie lub rozpoznanej chorobie jelit skonsultuj się z lekarzem zamiast samodzielnie modyfikować leczenie.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
