Buraki najlepiej wykopać we wrześniu lub na początku października, koniecznie przed pierwszymi przymrozkami. Wybierz suchy, słoneczny dzień, a podczas pracy obchodź się z korzeniami delikatnie, ponieważ uszkodzona skórka sprzyja wysychaniu, chorobom i gniciu w przechowalni.
Kiedy wykopać buraki?
Optymalny termin zbioru buraków przeznaczonych na zimę przypada od września do początku października. Konkretna data zależy od pogody i tempa dojrzewania korzeni, ale najważniejszą granicą są pierwsze przymrozki. Burak czerwony jest wrażliwy na przemarzanie, a korzenie uszkodzone przez mróz znacznie gorzej znoszą przechowywanie.
W sprzyjającej, łagodnej jesieni zbiory można przeciągnąć nawet do końca października. Wymaga to jednak regularnego sprawdzania prognoz i roślin. Nie czekaj na przymrozek, jeśli temperatura nocą zaczyna zbliżać się do zera. Najlepszy będzie suchy dzień, gdy ziemia nie jest mokra i łatwiej odsuwa się od korzeni.
Buraki na bieżące spożycie możesz wykopywać wcześniej, gdy osiągną pożądaną wielkość. Te przeznaczone do przechowywania powinny pozostać w gruncie dostatecznie długo, aby dobrze wykształcić korzeń, ale nie kosztem narażenia na zimno.
Po czym poznać, że buraki są gotowe do zbioru?
Sam kalendarz nie zawsze wystarcza. Przed rozpoczęciem większych wykopków obejrzyj kilka roślin i oceń ich wygląd. O gotowości buraków świadczą przede wszystkim następujące oznaki:
- Korzeń ma zwykle 5–8 cm średnicy i jest jędrny. Mniejsze buraki nadają się do wcześniejszego zbioru, natomiast zbyt długo pozostawione w ziemi mogą stać się twarde i włókniste.
- Wierzchołek korzenia wyraźnie wystaje ponad poziom gruntu, dzięki czemu można łatwiej ocenić jego wielkość bez wykopywania rośliny.
- Zewnętrzne liście zaczynają żółknąć, więdnąć lub pokładać się. To naturalny sygnał starzenia się rośliny, która kończy intensywny rozwój części nadziemnej.
- Korzeń jest twardy, gładki i nie ma widocznych pęknięć, miękkich miejsc ani śladów chorób.
Nie wszystkie sygnały muszą pojawić się jednocześnie. Jeśli buraki mają odpowiednią średnicę, a prognoza zapowiada przymrozki, nie warto zwlekać tylko dlatego, że liście nadal są częściowo zielone.
Jak wykopać buraki, aby się nie zepsuły?
Najwięcej strat podczas zbioru powstaje przez przecięcie lub obtłuczenie korzenia. Takie uszkodzenia naruszają skórkę, powodują wyciek soku i ułatwiają rozwój chorób grzybowych. Dlatego buraków przeznaczonych do piwnicy nie wyrywaj na siłę i nie podważaj bezpośrednio ostrzem szpadla.
Bezpieczniejszym narzędziem są widły ogrodowe, szczególnie widły amerykańskie z szerokimi, zaokrąglonymi zębami. Wbij je w ziemię obok rzędu, a następnie delikatnie podważ podłoże, zamiast celować w sam korzeń. Przy luźnej glebie możesz chwycić buraka za nasadę liści i spokojnie wyciągnąć go z ziemi.
Przygotowanie plonu do przechowywania wykonaj w następującej kolejności:
- Podważ ziemię widłami w pewnej odległości od korzenia i wyjmij buraka bez szarpania.
- Otrzep nadmiar ziemi dłonią. Nie myj warzyw przed przechowywaniem, ponieważ wilgoć i naruszenie naturalnej warstwy ochronnej mogą przyspieszyć pleśnienie oraz gnicie.
- Ukręć liście albo przytnij je na wysokości około 2–3 cm nad korzeniem. Nie ścinaj ich tuż przy bulwie, aby nie uszkodzić stożka wzrostu.
- Rozłóż buraki na kilka godzin w przewiewnym, zacienionym miejscu, aby lekko obeschły. Następnie oddziel sztuki przecięte, pęknięte lub miękkie, ponieważ należy je zużyć w pierwszej kolejności.
Nie rzucaj buraków do skrzynki i nie obijaj ich o siebie. Nawet niewielkie obtłuczenia mogą początkowo być niewidoczne, a po kilku tygodniach stać się miejscem gnicia. Do długiego przechowywania wybieraj tylko zdrowe, jędrne i nieuszkodzone korzenie.
Jak przechowywać buraki po zbiorze?
Buraki najlepiej przechowują się w chłodnej, ciemnej i przewiewnej piwnicy, w temperaturze około 3–4°C. Zbyt ciepłe pomieszczenie sprzyja wysychaniu i wypuszczaniu pędów, a wilgoć bez odpowiedniej wentylacji zwiększa ryzyko pleśni.
Umieść korzenie w skrzynkach i przesypuj je wilgotnym piaskiem, który ogranicza utratę wody. Piasek nie powinien być mokry. Skrzynki ustaw tak, aby powietrze mogło swobodnie krążyć, a zapasy kontroluj co pewien czas. Buraki, które zaczynają mięknąć, pleśnieć lub wydzielać nieprzyjemny zapach, trzeba od razu usunąć.
Najbezpieczniejsza decyzja jest prosta: gdy buraki osiągnęły właściwą wielkość, a prognoza zapowiada pierwsze przymrozki, przeprowadź zbiór bez zwlekania. Sucha pogoda, ostrożny wykop i pozostawienie krótkiej nasady liści zwiększają szansę, że korzenie zachowają dobrą jakość przez zimę.
