Jak zrobić sok z buraka? Przepis i właściwości zdrowotne

Sok z buraka najlepiej przygotować z surowego buraka ćwikłowego, jabłka i marchewki. Owoce łagodzą ziemisty smak, a świeży napój zachowuje azotany, które mogą wspierać wydolność i pomagać w umiarkowanym obniżeniu ciśnienia. Wyciśniesz go w sokowirówce, wyciskarce albo zblendujesz z wodą i odciśniesz przez gazę.

Przepis na sok z buraka z sokowirówki

Podane proporcje dają zwykle około 1–1,5 litra soku, ale końcowa ilość zależy od soczystości produktów i rodzaju urządzenia. Wybierz twarde, świeże buraki ćwikłowe, jędrne marchewki oraz soczyste jabłka o słodko-kwaśnym smaku.

Przygotuj następujące składniki:

• 1 kg buraków ćwikłowych
• 2 marchewki
• 2 jabłka
• opcjonalnie sok z połowy cytryny lub niewielki kawałek imbiru

Przed wyciskaniem przygotuj warzywa i owoce w następujący sposób:

• Umyj buraki, marchewki i jabłka pod bieżącą wodą.
• Obierz buraki i marchew, a z jabłek usuń gniazda nasienne, jeśli wymaga tego instrukcja urządzenia.
• Pokrój składniki na kawałki dopasowane do otworu sokowirówki lub wyciskarki.
• Załóż rękawiczki, ponieważ sok z buraka intensywnie barwi skórę i tkaniny.

Sam sok przygotujesz w kilku krokach:

1. Uruchom sokowirówkę lub wyciskarkę i wkładaj składniki naprzemiennie, zaczynając od kawałków buraka.
2. Dodaj marchew oraz jabłka. Taka kolejność pomaga przepchnąć przez urządzenie bardziej włókniste składniki.
3. Przelej sok do dzbanka. Jeśli przeszkadza Ci pianka, przecedź napój przez sitko.
4. Spróbuj soku i w razie potrzeby dodaj cytrynę, kawałek imbiru albo trochę wody.

Jabłko i marchew zwykle wystarczają, aby nie trzeba było dosładzać napoju. Jeśli smak jest zbyt intensywny, rozcieńcz sok wodą lub dodaj kilka kostek lodu. Wytłoczyny możesz wykorzystać do placków, pasztetu warzywnego, ciastek albo surówki, zamiast wyrzucać je do odpadów.

Jak zrobić sok z buraka bez sokowirówki?

Blender i gaza wystarczą, aby przygotować sok bez specjalistycznego sprzętu. Ta metoda wymaga nieco więcej pracy, ale pozwala uzyskać napój o podobnym składzie. Azotany są rozpuszczalne w wodzie, dlatego przechodzą do płynu podczas blendowania i odciskania.

Na około 300 ml soku przygotuj 500 g surowych buraków oraz około 150 ml zimnej wody. Następnie postępuj według instrukcji:

1. Umyj i obierz buraki, a następnie pokrój je w kostkę o boku około 2 cm.
2. Włóż kawałki do blendera, dolej wodę i miksuj przez 2–3 minuty, aż powstanie jednolita masa.
3. Wyłóż sitko gazą złożoną na kilka warstw i ustaw je nad miską lub dzbankiem.
4. Przelej masę na gazę, odczekaj chwilę, a następnie dokładnie odciśnij płyn.
5. Dodaj jabłko, marchew lub sok z cytryny, jeśli chcesz złagodzić smak.

Jeśli nie masz blendera, buraki możesz zetrzeć na drobnych oczkach tarki i odcisnąć przez gazę. Wydajność będzie mniejsza, a przygotowanie bardziej pracochłonne.

Kiedy pić sok z buraka i jak go przechowywać?

Najlepiej wypić sok zaraz po przygotowaniu. Jeśli chcesz zachować go na później, przelej go do szczelnie zamkniętej butelki i włóż do lodówki. Przy domowym, świeżym soku bez obróbki cieplnej bezpieczniej przyjąć, że należy wypić go w ciągu 24 godzin. Z czasem pogarsza się smak, kolor i część zawartości witaminy C.

Przy zwykłym urozmaicaniu diety pora dnia nie ma większego znaczenia. Jeśli pijesz sok przed wysiłkiem, badania nad azotanami najczęściej wykorzystują porcję około 250–500 ml wypijaną 2–3 godziny przed treningiem. Nie zaczynaj jednak od dużej ilości. Pierwszą próbę lepiej przeprowadzić podczas zwykłego treningu, a nie przed zawodami, ponieważ sok może wywołać wzdęcia lub luźniejszy stolec.

Nie myj zębów bezpośrednio po wypiciu soku, jeśli zależy Ci na wykorzystaniu azotanów przed wysiłkiem. Bakterie jamy ustnej uczestniczą w przemianie azotanów do azotynów, dlatego tuż po wypiciu nie warto ich usuwać szczotkowaniem ani płynem antybakteryjnym. Ze względu na kwasowość napoju z myciem zębów i tak dobrze odczekać około 30 minut.

Świeży sok z buraka to dodatek do diety, a nie napój leczniczy. Jego działanie zależy od dawki, indywidualnej tolerancji i ogólnego sposobu odżywiania.

Właściwości zdrowotne soku z buraka

Buraki są jednym z naturalnych źródeł azotanów. W organizmie część z nich przechodzi w azotyny, a następnie w tlenek azotu. Związek ten pomaga rozszerzać naczynia krwionośne, dlatego sok może umiarkowanie obniżać ciśnienie tętnicze. W badaniach efekt wynosił zwykle kilka mmHg i był wyraźniejszy u osób z podwyższonym ciśnieniem.

Azotany mogą także poprawiać ekonomię wysiłku, szczególnie podczas intensywnej aktywności trwającej mniej więcej 5–30 minut. Nie oznacza to jednak automatycznej poprawy wyników u każdego. U wytrenowanych sportowców efekt bywa mały albo niewidoczny.

Wyciskanie usuwa znaczną część błonnika, który pozostaje w wytłoczynach. Sok zawiera też naturalne cukry, nawet jeśli nie dodajesz do niego cukru. Z tego powodu nie zastępuje całych buraków, warzyw i owoców. Nie jest również środkiem na anemię, ponieważ zawarte w nim żelazo występuje głównie w słabiej przyswajalnej formie niehemowej.

Kto powinien uważać na sok z buraka?

Przy chorobach przewlekłych, przyjmowaniu leków na ciśnienie albo problemach z nerkami regularne picie dużych ilości soku skonsultuj z lekarzem lub dietetykiem. Szczególną ostrożność zachowaj w następujących sytuacjach:

• Kamica nerkowa – buraki zawierają szczawiany, dlatego osoby z kamicą szczawianową powinny ograniczyć je zgodnie z zaleceniami specjalisty.
• Niedociśnienie – działanie rozszerzające naczynia może nasilać zawroty głowy, osłabienie lub zbyt niskie ciśnienie.
• Wrażliwość na FODMAP – fermentujące węglowodany obecne w burakach mogą powodować gazy, wzdęcia, przelewanie i luźne stolce.
• Refluks lub wrażliwy żołądek – kwaśny, skoncentrowany napój może nasilać pieczenie i dyskomfort.
• Cukrzyca lub zaburzenia gospodarki węglowodanowej – sok nie zawiera tyle błonnika co cały burak, więc cukry mogą wchłaniać się szybciej.
• Choroby nerek z ograniczeniem potasu – większe porcje soku mogą dostarczać dużo potasu i wymagają indywidualnego ustalenia.

Przy pierwszym kontakcie zacznij od około 100 ml i obserwuj reakcję organizmu. Jeśli pojawią się nasilone bóle brzucha, uporczywa biegunka, zawroty głowy albo objawy kolki nerkowej, przerwij picie i skontaktuj się ze specjalistą.

Czy czerwony mocz po burakach jest groźny?

Czerwone lub różowe zabarwienie moczu po burakach nazywa się beeturią. Zwykle jest to nieszkodliwy efekt przechodzenia barwników buraka do moczu, a nie objaw krwawienia. Intensywność zabarwienia zależy od ilości zjedzonych buraków i indywidualnych cech organizmu.

Kolor moczu po burakach nie jest wiarygodnym testem na niedobór żelaza ani „szczelność jelit”. Jeśli czerwone zabarwienie pojawia się bez związku z jedzeniem buraków, utrzymuje się długo albo towarzyszy mu ból, pieczenie czy skrzepy, potrzebna jest konsultacja medyczna.

Świeży sok a sok z buraków kiszonych

Świeży sok z surowego buraka i sok z buraków kiszonych nie są tym samym produktem. Kiszenie zmienia smak i może dostarczać bakterii fermentacji mlekowej, ale taki napój zwykle zawiera sól, a jego zawartość azotanów może być niższa. Jeśli zależy Ci przede wszystkim na azotanach i wpływie na wydolność, wybierz świeży sok. Zakwas buraczany traktuj jako osobny, kwaśny produkt spożywczy, nie zamiennik tego przepisu.

Jak podejść do soku z buraka?

Najprościej połączyć surowego buraka z jabłkiem i marchewką, wypić napój świeży i zacząć od małej porcji. Taki sok może urozmaicić dietę oraz wspierać określone cele sportowe lub ciśnienie, ale nie oczyszcza organizmu z toksyn i nie leczy chorób. Przy kamicy, niedociśnieniu, refluksie lub dolegliwościach jelitowych wybór całych warzyw albo innych źródeł azotanów będzie bezpieczniejszy.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.