Tuńczyk w puszce może być zdrowym i wygodnym elementem diety, jeśli jesz go z umiarem i czytasz etykietę. Dostarcza dużo białka, witaminy B12, witaminy D i jodu, ale trzeba uwzględnić zawartość rtęci oraz sodu. Najbezpieczniejszym wyborem jest zwykle tuńczyk bonito, nazywany też skipjack, najlepiej w sosie własnym i z prostym składem.

Dlaczego warto jeść tuńczyka?

Tuńczyk jest dobrym źródłem pełnowartościowego białka, które wspiera utrzymanie masy mięśniowej, regenerację i uczucie sytości. Z tego powodu łatwo wykorzystać go w diecie osób aktywnych, redukcyjnych oraz wtedy, gdy potrzebujesz szybko przygotować posiłek bez gotowania.

Wartość odżywcza zależy od gatunku i zalewy, ale 100 g tuńczyka w sosie własnym może dostarczać około 21 g białka i 95 kcal. Taka porcja zawiera także witaminę B12, witaminę D, jod, fosfor i magnez. Tuńczyk dostarcza również selen, choć jego ilość może różnić się między produktami.

Konserwa ma jeszcze jedną zaletę – długi termin przydatności i łatwe przechowywanie. Sama wygoda nie powinna jednak przesłaniać składu. Tuńczyk nie zastępuje różnorodności w diecie, dlatego dobrze przeplatać go innymi rybami i źródłami białka.

Jakie zagrożenia wiążą się z tuńczykiem w puszce?

Najważniejsze ryzyka dotyczą nie samego faktu zapuszkowania ryby, lecz jej gatunku, wielkości, zalewy i jakości opakowania. Przy rozsądnym spożyciu nie ma potrzeby całkowicie rezygnować z tuńczyka, ale częste jedzenie tej samej ryby nie jest dobrym rozwiązaniem.

Na etykiecie lub w informacjach producenta zwróć uwagę przede wszystkim na:

  • Rtęć – tuńczyk jest drapieżnikiem, więc w jego organizmie może kumulować się metylortęć pochodząca z łańcucha pokarmowego. Starsze i większe ryby zwykle gromadzą jej więcej. Ryzyko zależy od gatunku, dlatego bonito lub skipjack jest zazwyczaj lepszym wyborem niż albakora.
  • Sód – sól dodana do zalewy może zwiększać zawartość sodu w diecie. Przykładowy tuńczyk w sosie własnym zawiera około 515 mg sodu w 100 g, ale wartości między markami wyraźnie się różnią. Ma to szczególne znaczenie przy nadciśnieniu i diecie bogatej w produkty przetworzone.
  • BPA – bisfenol A może występować w powłokach stosowanych wewnątrz części puszek. Nie każda konserwa zawiera ten związek, dlatego można wybierać opakowania oznaczone jako wolne od BPA lub produkty w szkle, jeśli producent podaje taką informację.

Nie ma solidnych podstaw, aby na podstawie pojedynczych, alarmistycznych publikacji uznawać każdą puszkę tuńczyka za produkt toksyczny z powodu cynku. Cynk jest potrzebnym składnikiem mineralnym, a jego ilość należy oceniać na podstawie wiarygodnej etykiety i całego składu, nie sensacyjnych uogólnień.

Jak wybrać tuńczyka w sklepie?

Najpierw sprawdź gatunek ryby. Bonito, czyli skipjack, jest zwykle mniejszym tuńczykiem i na ogół zawiera mniej rtęci niż albakora, znana także jako tuńczyk biały. Podawana w materiałach popularnonaukowych różnica może sięgać około trzykrotności, ale rzeczywiste stężenie zależy także od miejsca połowu i wieku ryby.

Nie traktuj samego koloru mięsa jako dowodu jakości. Ważniejsze są nazwa gatunku, krótki skład, zawartość soli oraz rodzaj zalewy. Certyfikat MSC informuje przede wszystkim o zrównoważonym sposobie połowu. Nie jest gwarancją niskiej zawartości rtęci ani automatycznym potwierdzeniem lepszego składu odżywczego.

Cecha Rekomendacja Dlaczego?
Gatunek ryby Bonito lub skipjack Zwykle mniejsze ryzyko wysokiej zawartości rtęci niż przy albakorze.
Albakora Jedz rzadziej i nie wybieraj jej jako jedynego tuńczyka Tuńczyk biały może zawierać więcej rtęci niż bonito.
Rodzaj zalewy Sos własny, gdy zależy Ci na mniejszej kaloryczności Zwykle zawiera mniej tłuszczu i kalorii niż wersja w oleju.
Tuńczyk w oleju Wybierz, jeśli odpowiada Ci większa kaloryczność Olej zwiększa ilość tłuszczu i energii, choć może poprawiać smak oraz teksturę.
Forma mięsa Kawałki, jeśli zależy Ci na zwartej strukturze Rozdrobnienie nie musi oznaczać gorszego bezpieczeństwa, ale utrudnia ocenę jakości mięsa.
Certyfikat MSC jako dodatkowe kryterium Wskazuje na standard dotyczący zrównoważonego połowu, nie zastępuje analizy składu.

Wersja w sosie własnym będzie zwykle lepsza, gdy liczysz kalorie lub chcesz ograniczyć tłuszcz. Tuńczyk w oleju nie jest automatycznie niezdrowy, ale sprawdź, jaki olej wykorzystano i ile produktu znajduje się po odsączeniu. W obu przypadkach porównuj zawartość soli lub sodu na 100 g, a nie tylko wielkość puszki.

Ile tuńczyka można jeść?

Dla większości zdrowych osób rozsądną zasadą jest spożywanie tuńczyka 1–2 razy w tygodniu, przy jednoczesnym wyborze innych ryb. Nie traktuj tej wartości jako uniwersalnego limitu dla każdej osoby. Znaczenie ma gatunek, wielkość porcji, pozostałe ryby w jadłospisie oraz całkowita ilość sodu.

W przypadku dzieci, kobiet w ciąży i kobiet karmiących piersią szczególnie ważny jest wybór gatunku o niższej zawartości rtęci. Lepiej wybierać bonito lub skipjack niż albakorę i stosować się do aktualnych zaleceń lokalnych instytucji zdrowia. Osoby z nadciśnieniem powinny dokładnie sprawdzać sód, a przy wątpliwościach skonsultować dietę z lekarzem lub dietetykiem.

Najlepiej, aby tuńczyk był jednym z kilku rodzajów ryb w diecie, a nie codziennym, powtarzalnym źródłem białka. Taki sposób odżywiania pozwala korzystać z jego zalet bez niepotrzebnego zwiększania ekspozycji na rtęć i sód.

Najprostszy wybór przy półce to tuńczyk bonito lub skipjack, w sosie własnym, z krótkim składem i możliwie niską zawartością soli.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.